Türk Medeni Kanunu’nun 100. Yılı: Eşitliğin Hukuktan Topluma Uzanan Yolculuğu
Bugün, Cumhuriyet tarihimizin en köklü dönüşümlerinden birinin yıldönümünü anıyoruz. 1926 yılında yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu yalnızca hukuk sisteminde yapılan bir düzenleme değil; toplumun yapısını değiştiren, kadının statüsünü yeniden tanımlayan ve eşit yurttaşlığın kapılarını açan büyük bir toplumsal reformdur.
Yüzyıllar boyunca aile içinde söz hakkı sınırlı, miras hakkı kısıtlı, evlilikte hukuki güvencesi zayıf olan kadın; bu kanunla birlikte birey olarak tanınmış, tek eşlilik esası kabul edilmiş, resmi nikâh zorunlu hale getirilmiş ve evlilik birliği içinde kadın-erkek eşitliği hukuki güvence altına alınmıştır. Böylece kadın, korunması gereken bir varlık olmaktan çıkarak hak sahibi bir yurttaş konumuna yükselmiştir.
Bugün kadınların eğitimde, çalışma hayatında, sanatta, bilimde ve sivil toplumda aktif rol alabilmesi; karar alma mekanizmalarında yer bulabilmesi ve kendi hayatına dair söz söyleyebilmesi bu devrim niteliğindeki adımın doğal sonucudur. Cumhuriyet, kadını topluma dahil etmeyi değil; kadını toplumun eşit kurucu unsuru olarak kabul etmeyi tercih etmiştir.
Kadın İşbirliğini Geliştirme Derneği (KİGDER) olarak bizler, bu kazanımların yalnızca geçmişe ait bir başarı değil, korunması ve sürekli geliştirilmesi gereken bir sorumluluk olduğuna inanıyoruz. Kadınların ekonomik, sosyal ve kültürel hayatta güçlenmesi için yürüttüğümüz çalışmaların temelinde bu anlayış vardır.
Aynı zamanda biliyoruz ki eşitlik yalnızca ulusal bir değer değildir; evrensel bir ilkedir. Bu nedenle ülkemizde yaşayan göçmen ve mülteci kadınların — özellikle temel haklara erişimde ciddi zorluklar yaşamış Afgan kadınlarının — toplumsal yaşama katılımını desteklemek, dayanışma ağlarını güçlendirmek ve üretime dahil olmalarını sağlamak da bu mirasa sahip çıkmanın bir parçasıdır. Kadın hakları paylaşıldıkça büyür, dayanışmayla güçlenir.
Türk Medeni Kanunu’nun yüzüncü yılında, eşitliğin yalnızca hukuk metinlerinde değil hayatın her alanında yaşanması gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz. Cumhuriyet’in kadınlara kazandırdığı hakları korumak, geliştirmek ve gelecek kuşaklara aktarmak hepimizin ortak sorumluluğudur.
Bu tarihsel adımı mümkün kılan iradeyi saygı ve minnetle anıyor; daha adil, daha eşit ve daha güçlü bir toplum için çalışmaya devam edeceğimizi kamuoyuyla paylaşıyoruz.
Kadın İşbirliğini Geliştirme Derneği (KİGDER)
